بجنورد- ایرنا- آیین «سنگ‌زنی» با قدمتی بیش از یک قرن، بار دیگر در کوچه پس کوچه‌های سملقان خراسان‌شمالی برپا شده است، این مراسم سنتی با طنین صدای برخورد سنگ‌ها، نمادی از ارادت به اهل بیت (ع) و روایتگر میراث ماندگار قبیله بنی‌اسد در فرهنگ عزاداری منطقه است.

به گزارش ایرنا، در دل عاشقان حسین (ع)، غمی کهن می‌تپد؛ غمی که با آغاز ماه محرم، در کوچه پس کوچه‌های خراسان‌شمالی، رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرد.

این سرزمین، با تاریخ پر فراز و نشیب و مردمی از اقوام گوناگون، این روزها بیش از هر زمان دیگر، به صحنه‌ای از عشق و ارادت به خاندان اهل بیت (ع) بدل شده است.

در میان آیین‌های پرشور عزاداری این خطه، «سنگ‌زنی» چون نگینی درخشان، داستانی کهن را روایت می‌کند؛ آیین‌نامه‌ای که بیش از یک قرن است، همنوا با سینه‌زنان، در سوگ سرور و سالار شهیدان، بر سر زبان‌ها و دل‌ها جاری است.

آیینی با قدمت ۱۰۰ ساله

در خراسان شمالی، به ویژه در شهرستان سملقان، ماه محرم با آیین «سنگ‌زنی» معنایی ژرف‌تر می‌یابد.

این مراسم قدمتی صد ساله دارد و نمادی زنده از پیوند نسل‌ها و تجلی همبستگی در سوگ اباعبدالله الحسین (ع) است

این مراسم که قدمتی صد ساله دارد نه تنها نمایشی از عزاداری که نمادی زنده از پیوند نسل‌ها و تجلی همبستگی در سوگ اباعبدالله الحسین (ع) است.

در این آیین، نوای «یا حیدر»، «یا حسین» و «یا ابوالفضل» با صدای کوبیده شدن سنگ‌ها بر هم در هم می‌آمیزد و تصویری ماندگار از ارادت مردم این دیار را به نمایش می‌گذارد.

از سنگ تا چوب: تکامل آیینی برای روایت غم

در دل این آیین کهن، سوگواران حسینی به جای زنجیر، از دو تکه سنگ بهره می‌برند. این سنگ‌ها که با ضربه‌هایی هماهنگ بر هم کوبیده می‌شوند، حکایت از عمق اندوه و شدت غم عزاداران دارند.

در دل این آیین کهن، سوگواران حسینی به جای زنجیر، از دو تکه سنگ بهره می‌برند

اما سنت‌ها همواره پویا هستند و در سال‌های اخیر، شاهد جایگزینی چوب‌های خراطی شده به جای سنگ در این مراسم بوده‌ایم؛ تغییری که به این آیین، شکلی نوین و در عین حال، همان روح عمیق عزاداری را بخشیده است.

ریشه‌های تاریخی؛ نوایی از جنس قبیله بنی‌اسد

روایت است که آیین سنگ‌زنی، یادگاری از ماتم شهیدان نینوا و مردمان قبیله بنی‌اسد است.

روایت است که آیین سنگ‌زنی، یادگاری از ماتم شهیدان نینوا و مردمان قبیله بنی‌اسد است

نقل است که پس از واقعه عاشورا، وقتی این قبیله به کربلا رسیدند و پیکر پاک شهیدان را دیدند، در غم فراق آنان، چنین سوگواری کردند.

شاید صدای کوبیده شدن سنگ‌ها بر هم، شیونی بود که می‌خواستند صدای گریه‌ها و ناله‌های خود را در آن پنهان سازند؛ نوایی که از عمق جان برمی‌خاست و حکایت از مصیبت کاروان اسیران داشت.

نظم و اتحاد: جلوه‌گاه فرهنگ حسینی در سملقان

مراسم سنگ‌زنی در سملقان، با نظمی خاص و حرکات هماهنگ عزاداران برگزار می‌شود.

عزاداران، با در دست داشتن سنگ‌ها، ضرباتی را به ترتیب در جلوی پا، سینه و بالای سر می‌نوازند که این هماهنگی نه تنها جلوه‌ای زیبا به مراسم می‌بخشد بلکه نمادی از اتحاد و همبستگی مردم این دیار در پاسداشت فرهنگ حسینی است.

صدای برخورد سنگ‌ها با یکدیگر، پژواک عاشورایی دیگر است که در دل تاریخ این سرزمین طنین‌انداز می‌شود.

خراسان شمالی با جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر و تنوع قومیتی غنی، گنجینه‌ای از فرهنگ عاشورایی را در خود جای داده است.

این آیین‌های عزاداری که هر کدام داستانی منحصر به فرد را روایت می‌کنند، در سال‌های اخیر مورد توجه میراث فرهنگی قرار گرفته‌اند و تاکنون، ۱۴ آیین مرتبط با ماه محرم و عاشورا در این استان، در فهرست آثار معنوی و ناملموس کشور به ثبت ملی رسیده‌اند.